Zabytki cz.2

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Kościół św. Jana Chrzciciela w Legnicy jest jednym z najznakomitszych zabytków okresu baroku nie tylko na Śląsku, ale również w Polsce. Najwcześniejsze wzmianki o budowie pochodzą z 1294r. Być może postawiono go na miejscu wcześniejszej świątyni założonej przez Kazimierza Odnowiciela, a zniszczonej w czasie najazdu tatarów. Fundatorem kościoła był książę Henryk V Brzuchacz. Pierwotnie była to niewielka, ceglana świątynia, przylegająca do drewnianych zabudowań klasztornych. Kościół był wielokrotnie rozbudowywany m.in. w połowie XIV w. przez księcia Wacława I. W 1522r. kościół stał się własnością protestantów, a od roku 1548 zaczął pełnić rolę książęcej nekropolii. Przeniesiono tu epitafia i szczątki rodziny książęcej. Świątynia stała się miejscem pochówku legnickich Piastów. Kiedy w 1566 roku ostatni Piastowie przyjęli Kalwinizm kościół zaczął służyć temu wyznaniu. Po śmierci 15-letniego księcia Jerzego Wilhelma (zm. 1675r.), który był ostatnim Piastem jego matka - Księżna Ludwika przebudowała w latach 1677-1679 prezbiterium kościoła na mauzoleum Piastów. W czasie kontrreformacji cesarz Leopold I przekazał kościół (1698) oo. Jezuitom, nakazując im opiekę nad mauzoleum. Kościół w dzisiejszym kształcie powstawał w latach 1714-1727, na miejscu starej świątyni, którą po zawaleniu się nawy postanowiono gruntownie przebudować, pozostawiając część prezbiterialną adaptowaną na Mauzoleum Piastów. Błędy w sztuce budowlanej spowodowały, że w roku 1744 zawaliło się sklepienie, a kościół po kasacie zakonu Jezuitów zaczął mocno podupadać. Dopiero w 1801 roku kiedy król Fryderyk Wilhelm III przekazał kościół parafii katolickiej rozpoczęto jego remont zakończony w 1804 r. Z wojennej zawieruchy kościół wyszedł praktycznie bez szwanku jednak 8 marca 1966 roku w przyległym klasztorze wybuchł pożar, który zniszczył hełm południowo-zachodniej wieży. Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych przeprowadzono remont kościoła, m.in. naprawiono dach, pokrywając go miedzianą blachą, odbudowano hełm wieży, zakupiono nowe dzwony.

Mauzoleum Piastów Śląskich

Ostatnim władcą z dynastii Piastów był Jerzy Wilhelm (1660-1675). Cesarz Leopold I przekazał 15-letniemu księciu rządy w księstwie brzeskim, legnickim oraz wołowskim w marcu 1675r. Niestety po zaledwie ośmiomiesięcznym panowaniu książę zmarł 21 listopada 1675r. w Brzegu. Syn księcia Chrystiana (1618-1672) i księżnej Ludwiki Anhalt Dessau został pochowany 8 lutego 1676 r. w kościele św. Jana, który wówczas pełnił rolę książęcej nekropolii. Jego matka - księżna Ludwika (1631-1680) w ciągu dwóch lat (1677-1679) zbudowała mauzoleum, które jednocześnie stało się apoteozą wygasłej dynastii. Mauzoleum zostało, z powodu skromnych funduszy jakimi dysponowała księżna umiejscowione w prezbiterium kościoła św. Jana.
Prace budowlane prowadzone były według projektu włoskiego budowniczego Carlo Rossiego (zm. 1688r.) Mauzoleum Piastów było pierwszą barokową kaplicą na Śląsku. Powstało na planie koła, z pięcioma wnękami wbudowanymi między przypory, całość przykrywała kopuła. Kaplica przetrwała gruntowną przebudowę kościoła św. Jana w latach 1714-1727, była kilkakrotnie poddawana renowacji m.in. w roku 1819 kiedy zamalowano uszkodzone freski. W latach 1899-1906 dokonano rekonstrukcji inskrypcji oraz malowideł. Do najcenniejszych dzieł sztuki należą sarkofagi Jerzego Wilhelma, jego rodziców oraz tablica fundacyjna, na której widnieje tekst poety Daniela Caspra von Lohenslein.

Dawne Kolegium Jezuitów

Wybudowane w latach 1700-1707 kolegium znajduje się obok kościoła św. Jana Chrzciciela.
Ufundowała go rodzina von Sprintzenstein z Otyni. Było to jedno w wielu przedsięwzięć jakich w Legnicy podjął się generał Jan Ernest von Sprintzenstein wraz z małżonką Eleonorą. Ich doczesne szczątki pochowane są w kościele św. Jana.
Kolegium z założenia miało głosić siłę kościoła katolickiego, dlatego znajduję się w nim wiele rzeźb, płaskorzeźb o tematyce religijnej.

Lapidarium

Naprzeciwko kościoła św. Jana opodal Kurii Opatów Śląskich znajduje się lapidarium.
Jest to miejsce, w którym prezentowane są relikty zabytkowej architektury oraz rzeźb, jakie pozostały po starej zabudowie Legnicy.
Dzięki zgromadzeniu ich w jednym miejscu można ukazać jak wyglądała Legnica, której już dziś nie ma.
Idea lapidariów jest dość stara. Pierwsze powstawały na wolnym powietrzu lub pomieszczeniach jeszcze w epoce renesansu.

Dawny dwór (kuria) Opatów klasztoru Cystersów w Lubiążu

Barokowy pałac wzniesiono w miejscu średniowiecznej budowli w latach 1727-1728. Budowla usytuowana jest na przy ul. św. Jana i Partyzantów. Ciekawie prezentuje się reprezentacyjna elewacja frontowa z bogatym wystrojem barokowym. Nad reprezentacyjnym portalem wznosi się kamienny balkon ozdobiony rzeźbami św. Jadwigi oraz św. Jana Chrzciciela. Fundatorem budowy kurii był opat lubiąski Ludwik Bauch (1696-1729), o czym świadczy m.in. monogram LAL (Ludovicus Abbas Lubensis), który znajduje się w kartuszu nad wejściem do kurii. Po sekularyzacji zakonu w 1810 r. budynek stał się własnością prusaków. Najpierw służył sądownictwu, a następnie stał się budynkiem mieszkalnym. Obecnie zajmuje go Muzeum Miedzi w Legnicy.

Akademia Rycerska

Najokazalsza budowla barokowa w mieście zajmuje czworobok ulic: Chojnowskiej, św. Jana, Ojców Zbigniewa Michała oraz Benjamina Bilsego w północno-zachodniej części Starego Miasta. Akademia powstawała sukcesywnie przez kilkadziesiąt lat według projektu Krystiana Hertela.
Realizację projektu rozpoczęto w 1709r. od budowy ujeżdżalni. W 1728 roku rozpoczęto pod kierownictwem Jana J. Scheerchofera trwającą niemal 10 lat budowę czteroskrzydłowego gmachu.
W tym czasie zdołano wybudować tylko skrzydło wschodnie oraz południowe i oddzielone od ujeżdżalni skrzydło zachodnie. Kolejnym etapem było rozpoczęcie w roku 1735 budowy skrzydła północnego, do którego planowano przenieść ujeżdżalnię. Jednak plany te pokrzyżowało wkroczenie wojsk pruskich do Legnicy w 1741 roku. Projekt był finansowany z dochodów Fundacji Świętojańskiej ustanowionej przez piastowskiego księcia Jerzego Rudolfa. Studia w Akademii trwały 3 lata. Kształciła się tu młodzież szlachecka po ukończeniu 16 roku życia. Uczono m.in. geografii, historii, prawa, filozofii, matematyki, ale również jazdy konnej czy fechtunku.
Nauki pobierali tu m.in. Feliks Łoyko jeden z najwybitniejszych uczonych epoki Oświecenia w Polsce, Stanisław Lubomirski późniejszy marszałek wielki koronny oraz Andrzej Zamoyski, który został kanclerzem wielkim koronnym.
W roku 1811 uczelnia została zlikwidowana, a w jej miejsce powstało Gimnazjum Johanneum.
Po II Wojnie Światowej obiekt zajęła Armia Czerwona, która administrowała go aż do roku 1978. W tym czasie Akademia została bardzo zniszczona i mimo, że polskie władze przejęły ją prawie 30 lat temu obiekt w dalszym ciągu jest remontowany.

Kościół i Klasztor Benedyktynek Plac Klasztorny

» Uzupełnij... »

Neobarokowy most

» Uzupełnij... »

Dawny klasztor przy ul. Chojnowskiej

» Uzupełnij... »

Kamienica barokowa, ul. Zamkowa 2

» Uzupełnij... »

Budynek Barokowy ul. Piekarska

» Uzupełnij... »