PTTK

Polskie Towarzystwo
Turystyczno-Krajoznawcze
59-220 Legnica
Rynek 27
tel./fax (0..76) 856 51 63

• usługi przewodnickie
• imprezy programowo statutowe - rajdy, zloty
• sprzedaż książeczek i odznak turystyki kwalifikowanej
• regionalna pracownia krajoznawcza

Turystyka

LEGENDA

Teren byłego województwa legnickiego pomimo istnienia wielkiego przemysłu i wysokiej urbanizacji, nie jest pozbawiony atrakcyjności turystycznej. Region usytuowany między środkowym biegiem Odry i Sudetami wyróżnia się różnorodnością form krajobrazu oraz urzekającym turystów bogactwem fauny i flory. Jego północna część leży w Obniżeniu Milicko-Głogowskim otoczonym od południa Wzgórzami Dalkowskimi, środkową część stanowi Nizina Śląsko-Łużycka. Południowa część to Przedgórze Sudeckie z Pogórzem Kaczawskim z charakterystycznymi skałami bazaltowymi, których wiek ocenia się na setki milionów lat. Piękno krajobrazu oraz wyjątkowość walorów przyrodniczych tych ziem chronione są w dwunastu rezerwatach przyrody, siedmiu obszarach chronionego krajobrazu oraz w dwóch parkach krajobrazowych. Pełniąc funkcję ochronną sprzyjają one turystyce i rekreacji. Wśród ciekawych miejsc, które warto zobaczyć, na uwagę zasługuje co najmniej kilka.

W 1992 roku na zachód od Jawora utworzony został Park Krajobrazowy "Chełmy" o pow. 148 km2. Jest to obszar wyżynny (Mszana 474 m npm. , Czartowska Skała 468 m npm). Celem Parku jest zachowanie walorów krajoznawczych, przyrodniczych oraz wartości historycznych i kulturowych obszaru w warunkach racjonalnego gospodarowania. Bogate okruszczowanie miedzią, żelazem, ołowiem i srebrem było od XVI wieku podstawą działalności górniczej i hutniczej w Leszczynie, Chełmcu Stanisławowie i Kondratowie. Na szczególną uwagę zasługuje Leszczyna, w dolinie Prusickiego Potoku, ze starymi, zrujnowanymi piecami hutniczymi, wyrobiskami i hałdami porośniętymi lasem. Obecnie prowadzone są prace zabezpieczające przy jednym z tych pieców. Na terenie Parku są również takie surowce skalne jak m.in. bazalty, piaskowce oraz złoża barytu, których kopalnia w Stanisławowie jest jedną z większych w Europie. Znajdują się tu także pomniki przyrody nieożywionej. Są to:
Małe Organy Myśliborskie, jest to interesujące odsłonięcie skał wulkanicznych na wschodnim zboczu wzgórza Rataj (350 m npm). W partii szczytowej zachowane są ślady wczesnośredniowiecznego grodziska.
Czartowska Skała, jest to malownicze stożkowate wzgórze bazaltowe (463 m npm) dominujące w krajobrazie Parku. Doskonały punkt widokowy.
Ciche Szczęście, jest to obiekt o unikalnym znaczeniu naukowym, dydaktycznym i dokumentalnym. Jest to odsłonięcie osadowych skał miedzionośnych cechsztynu (górny perm) w nieczynnej kopalni odkrywkowo-głębinowej rud miedzi.

Na terenie Wąwozu Myśliborskiego w 1962 roku został utworzony rezerwat przyrody mający na celu ochronę paproci języcznika zwyczajnego, jedynego stanowiska w Sudetach oraz najliczniejszego stanowiska cisa i jemioły jodłowej. Paproć tę odkrył w 1874 roku koło Myśliborza Fryderyk Scholz, nauczyciel z Jawora W Wąwozie Myśliborskim znajduje się unikatowy w skali kraju las jaworowy. Najciekawsze okazy drzew pomnikowych 400-letnia lipa drobnolistna o obwodzie 7 m. w Muchowie i najgrubszy w Polsce tulipanowiec o obwodzie 4,6 m. w Sichowie. W granicach rezerwatu znajduje się dolina wciosowa potoku Jawornik, o stromych prawie 15-metrowej wysokości ścianach skalnych. Jest to typowy przykład dolinki pokazujący efekty działalności erozyjnej niewielkiego potoku o charakterze górskim trwającej 3 - 5 milionów lat. Ciekawie prezentuje się również świat zwierząt. Najciekawszym jego reprezentantem jest stado 400 muflonów (dzikich owiec) sprowadzonych tu na początku XX wieku z Korsyki i Sardynii. Występują tu również jenoty, gronostaje i popielice.

W zachodniej części Pogórza Kaczawskiego znajduje się najwyższy szczyt w regionie, Ostrzyca Proboszczowicka (501 m. npm.) Utworzony rezerwat ma chronić roślinność występującą na skałach bazaltowych oraz najpiękniejsze w Polsce gołoborza.

Wilcza Góra (367 m. npm.) jest to rezerwat geologiczny, który prezentuje przekrój komina wulkanicznego. Na części Wilczej Góry od północnego wschodu zachowana jest "skalna róża bazaltowa" i 20-metrowe słupy bazaltowe. U podnóża znajdują się dwie małe jaskinie Niedźwiedzia i Wilcza Jama.

Wzgórze Grodziec jest to reliktowa forma wulkaniczna o wysokości 389 m. npm. na szczycie znajdują się ruiny zamku, którego początki sięgają X wieku. Wówczas już istniał prawdopodobnie drewniano-ziemny gród plemienia Bobrzan, co sugerować by mogła bardzo stara nazwa Grodziec (Gradis, Groditz) zachowana bez większych zmian do naszych czasów. Stoki Góry pokryte są od początku XIX wieku sztucznie nasadzanym lasem o charakterze parku krajobrazowego. Z wieży na szczycie w pogodne dni widać panoramę Karkonoszy.

W dolinie rzeki Szprotawy mieści się rezerwat ornitologiczny Stawy Przemkowskie. Założony został w roku 1984 na 35 stawach, o powierzchni 948 hektarów. Stwierdzono obecność 216 gatunków ptaków. Miejsca lęgowe mają tu między innymi bociany czarne, bieliki, żurawie i kormorany czarne. Będąc w okolicach Przemkowa warto też zobaczyć tysiącletni dąb "Chrobry" o obwodzie blisko 10 m, który rośnie we wsi Piotrowice.

W sąsiedztwie Borów Dolnośląskich 25 km na północny zachód od Legnicy znajduje się stadnina Jaroszówka, słynąca z hodowli koni pełnej krwi angielskiej. Od wielu lat organizuje się kursy jazdy konnej oraz kuligi. Stajnie i wybiegi udostępniane są zwiedzającym.

Szlak Cystersów. Początek zakonu ma miejsce w marcu 1098 roku kiedy to grupa mnichów benedyktyńskich, ze Stefanem Hardingiem na czele opuściła własny klasztor w Molesmes (Francja), aby w odosobnionym miejscu stworzyć nowe opactwo - Citeaux. Od łacińskiej nazwy macierzystej siedziby "Cistercium" wzięła się nazwa zakonu (Cystersi). W swoich wędrówkach po Europie dotarli również do Polski, prowadząc szeroką działalność charytatywną, rolniczą i budowlaną. Dobra Cysterskie w byłym województwie legnickim zlokalizowane były głównie w jego południowej oraz południowo-wschodniej części i należały do opactwa lubiąskiego. Założone zostało ono w 1175 roku i jest najstarsze na Śląsku oraz jednym z najstarszych w Polsce. Liczący 65 km szlak przeznaczony jest głównie dla turystów zmotoryzowanych i wiedzie m.in. przez Prochowice Legnicę, Kunice, Winnice, Słup, Jawor, Wiadrów oraz Kwietniki. Na szczególną uwagę zasługuje Winnica razem z pobliską starszą wsią Słup, już od 1177 roku były własnością klasztoru lubiąskiego, w którego systemie dóbr i władzy spełniały ważną rolę centrum administracyjno - gospodarczego regionu południowego.

Torfowisko Borówki - rezerwat o powierzchni 37 ha. Chroni stanowiska roślinne płytkich jeziorek. Miejsce toku cietrzewi.

Dolina Odry jest to obszar krajobrazu chronionego o powierzchni 12,7 km2. Przyrodę na tym obszarze ukształtowały okresowe wylewy rzeki. O jej niepowtarzalności zdecydowała duża liczba starorzeczy, łach i zatok, a także bogactwo zbiorowisk leśnych, zaroślowych i łąkowych. Największą wartością w/w obszaru jest duży kompleks lasów łęgowych. Dzięki tej różnorodności występuje tu wiele gatunków ptaków m.in. trzmielojad, jastrząb, myszołów, bielik, rycyk, brodziec krwawodzioby a sporadycznie orlik krzykliwy. Jest to idealny teren do uprawiania turystyki pieszej szlakiem Nadodrzańskim i Szlakiem Zabytków. Wśród szlaków rowerowych obok szlaku pieszego Nadodrzańskiego jest również rowerowy niebieski z Brzegu Dolnego do Głogowa o nazwie Szlak Odry i długości 211 km.

Legnickie Pole dawniej Dobre Pole - miejsce wielkiej bitwy z mongołami przegranej przez wojska polskie pod dowództwem księcia Henryka II Pobożnego. W dawnym kościółku z XIV/XV wieku, według legendy stojącym w miejscu znalezienia ciała księcia znajduje się Muzeum Bitwy Legnickiej. Nie opodal znajduje się kompleks benedyktyński: kościół św.Krzyża i św.Jadwigi z lat 1727-31, który uważany jest za perłę barokowej architektory.

Ewangelicki kościół pw. Świętego Ducha (zwany Kościołem Pokoju) jest jednym z dwóch tego typu (obok Świdnicy) obiektów w Europie. Znajduje się on w Jaworze poza obrębem średniowiecznego miasta i wzniesiony został głównie z gliny i drewna. W imponującym barokowym wnętrzu znajdują się niezwykle cenne empory z herbami jaworskiej szlachty i cechów rzemieślniczych.

Pojezierze legnickie jest to zespół jezior polodowcowych, z których największe to Kunickie, Koskowickie i Jaśkowickie. Nieopodal Chojnowa znajduje się wieś Rokitki, gdzie nad sztucznymi akwenami o powierzchni 60 ha usytuowano domki campingowe, pole biwakowe i parking. Prawdziwym rajem dla wędkarzy jest sztuczny zbiornik Słup na Nysie Szalonej.

Dla poszukiwaczy skarbów Bractwo Kopaczy Złota organizuje corocznie w Złotoryi Międzynarodowe Otwarte Mistrzostwa Polski w Płukaniu Złota.

Miłośnicy sportów wodnych znajdą coś dla siebie w polkowickim Aquaparku. Jest to jeden z najlepszych tego typu obiektów w naszym kraju. Obiekt jest klimatyzowany i przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Do największych atrakcji należy najdłuższa sieć zjeżdżalni w Polsce: 164 m - żółta, 129 m - wrzosowa, 85 m - zielona oraz najmniejsza żółta - 45 m. Równie ciekawa wydaje się "dzika rzeka" o długości 45 m zakończona oczkiem basenu na zewnątrz obiektu. Inne propozycje to: solarium, dział rehabilitacji, klimatyzowana sala bilardowa oraz wiele miejsc do zabawy dla dzieci. Adres: Polkowice ul. Młyńska 4 tel. (076) 845-27-70.

Prezentując wizerunek przyrodniczy regionu nie należy zapominać o istniejących na jego obszarze naturalnych i sztucznych akwenach wodnych, licznych strumieniach oraz rzekach. Większość jest wykorzystywana przez wędkarzy i dla celów rekreacji sportowej. Trzy istniejące kąpieliska związane są z większymi zbiornikami wodnymi. Są to: kąpielisko w Kunicach, związane z Jeziorem Kunickim (pow.110,5 ha), kąpielisko Jezierzany, nad zbiornikiem o powierzchni 7,5 ha i Rokitki położone nad zbiornikiem o powierzchni 7 ha. Jezioro Kunickie wykorzystywane jest na sporty żeglarskie, w tym windsurfingowe. Jezioro to podobnie jak naturalne jeziora: Koskowice, Przemków i Rokitki oraz zbiornik Słup jest często wykorzystywane przez wędkarzy. Atrakcyjności regionowi dodają licznie organizowane imprezy rekreacyjne i sportowe, często o zasięgu ogólnopolskim czy międzynarodowym. Wspomnieć tutaj należy o organizowanych od kilku lat w Złotoryi przez Polskie Bractwo Kopaczy Złota Międzynarodowych Otwartych Mistrzostwach Polski w Płukaniu Złota.